BONIFATIUS KLOOSTERPAD

TERBAND NAAR KAPEL DODO EN HEERENVEEN

 

In de West-Europese cultuur neemt de pelgrimage al zeker duizend jaar een bijzondere plek in. Tegenwoordig is de pelgrimstocht vooral gekoppeld aan de vele tientallen routes die leiden naar Santiago de Compostela.

 

Bij de kerk en tombe van de heilige Jacobus de Meerdere treffen jaarlijks tienduizenden pelgrims elkaar. Maar er bestaan en bestonden veel meer bezinningsroutes naar plekken met een bijzondere betekenis. Onderweg boden kloosters en kerken onderdak aan de rond-

trekkende voetreizigers. Het Friese initiatief pelgrims een veilige en goedkope slaapplek te bieden in kerken haakt aan bij een oude traditie. Het kerkje ademt de neoclassicistische stijl van de Leeuwarder stadsarchitect Thomas Romein. In de vloer liggen de zerken van grietman Johannes Crack en zijn echtgenote Ansk van Lycklama, die als opdrachtgever en suikeroom fungeerden bij de bouw van de kerk. Bij graafwerkzaamheden in zijn achtertuin

stuitte Ykema op een oude zerk en een onderkaak met wat kiezen.De plaatsnaam Terband is afgeleid van de eerdere kapel gewijd aan de heilige Catharina, die weer de naam gaf aan de boerennederzetting Catrijp en de Bant, zoals in de kapellenlijst van 1315 staat vermeld. Al voor 1300 stichtte de Cisterciënzer abdij Oldeklooster onder Hartwerd een klein nonnenklooster in Catrijp, ruim een kilometer ten noorden van Luinjeberd. Het klooster, dat nu onder het gezag van de commanderij in Nes viel, kreeg de naam Mariabos, Mariënbosch of in de volksmond Steenkerke. Hier bleef het tot 1491, daarna verhuisde het nog een keer naar de andere kant van de Aengwirderweg, vlak naast de huidige begraafplaats. In de klokkenstoel op de begraafplaats hangt een in 1538 gegoten klok uit de parochiekerk gewijd aan Sinte Nicolaus ende Bonifacius.

Vanuit Luinjeberd sla ik Bornego in en volg de routeaanwijzing naar het zelfbedieningspontje in de Hooivaart naar natuurgebied De Deelen. Ik passeer op de kruising van de H.B. Jonkerweg  en de Hooilanden de meest oude kloosterlocatie van Mariënbosch. Het roomse verleden is overigens niet helemaal uitgewist, in Heerenveen is een zorgcentrum onder dezelfde naam actief. De dienende en verzorgende opdracht van het klooster indachtig. Over de rand van De Deelen loop ik naar de Kaspellewei in Haskerdijken, waar een kleine kapel de plek aan- geeft waar ooit klooster Maria’s Rozendal stond, ofwel het Haskerconvent. Dankzij de heilige Dodo had het klooster voor Augustijner monniken de wind in de zeilen. Toch raakte het klooster in de veertiende en vijftiende eeuw betrokken bij de partijtwisten tussen Schieringers en Vetkopers. Op het terrein bevond zich een steenhuys of stins, dat een aantal keren is belegerd en in 1429 zelfs met de grond gelijk werd gemaakt. De bloeitijd maakte het klooster door onder het bewind van het Kapittel van Windesheim, een vernieuwingsbeweging in de vijftiende eeuw. Op het terrein stonden gastenverblijven en een ziekenzaal. Als rond 1570 de strijd tegen de Spaanse koning Filips II ontbrandt in de Lage Landen, wordt het Hasker Convent door de Watergeuzen verwoest. Aan de muur van de kapel van Dodo hangt een houten kruis gevuld met restanten van middeleeuwse geglazuurde plavuizen die bij een restauratie naar boven komen. Op de weg naar Heerenveen is in een bos door een kunstenaarscollectief een

Dodo-paad aangelegd, zijn naam is vanuit de lucht zichtbaar, ook staat er een wegwijzer naar Santiago.

 

Terug